Apartman yönetimi devraldığınızda size teslim edilen dosyada aidat defteri, bakım sözleşmeleri ve belki bir DASK poliçesi vardır. Çoğu zaman olmayan bir şey daha vardır: asansör sorumluluk sigortası. Ve o, zorunludur.
Neden zorunlu?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği gereği, asansörü bulunan binalarda asansör kazalarında üçüncü kişilere karşı mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü bulunur. Yükümlülük asansörü kullanan kişide değil, bina yöneticisi ya da işletme sorumlusundadır.
Yani apartman yöneticisiyseniz bu sizin göreviniz. Kat malikleri kuruluna sormanız gerekmez; yaptırmamak yönetimin sorumluluğunu doğurur.
Neyi karşılar?
- Asansör kazası sonucu üçüncü kişilerin bedensel zararları: tedavi masrafı, sakatlık ve vefat tazminatı.
- Üçüncü kişilerin mal zararları.
- Bu taleplere karşı yürütülen savunma ve dava masrafları; poliçe şartlarına göre.
“Üçüncü kişi” tanımı geniştir: kat sakinleri, misafirler, kargo görevlisi, tamirci; binaya giren herkes.
Neyi karşılamaz?
- Asansörün kendisinde oluşan arıza ve hasar. (Bu bakım sözleşmesinin ve varsa makine kırılması teminatının konusudur.)
- Periyodik kontrolleri yaptırılmamış, kırmızı etiketli ve kullanımı yasaklanmış asansörle çalışmaya devam edilmesinden doğan zararlar.
- Kasıtlı hareketler.
- Poliçe limitini aşan tazminat tutarları.
Kırmızı etiket uyarısı: Yıllık kontrolde kırmızı etiket alan asansör kullanıma kapatılmalıdır. Etiketi görmezden gelip kullanmaya devam etmek, hem sigortanın devre dışı kalmasına hem de yöneticinin şahsi sorumluluğuna yol açabilir.
Yaptırılmazsa ne olur?
İki ayrı sonuç doğar:
- İdari yaptırım. Denetimlerde eksiklik tespit edilirse yönetim hakkında işlem yapılabilir.
- Asıl risk: tazminat. Poliçe yokken bir kaza olursa, üçüncü kişinin zararı doğrudan bina yönetiminden ve kat maliklerinden talep edilir. Bedensel zararlarda bu tutarlar apartmanın yıllık aidat bütçesinin çok üzerine çıkabilir.
Primi ne belirler?
- Asansör sayısı ve türü (insan/yük).
- Durak sayısı ve taşıma kapasitesi.
- Seçilen tazminat limitleri; kişi başına ve kaza başına ayrı belirlenir.
- Binanın kullanım şekli: konut, iş hanı, AVM aynı riski taşımaz.
Prim, apartman bütçesi ölçeğinde küçük bir kalemdir. Karşıladığı riskle kıyaslandığında, yönetimin yaptırabileceği en verimli harcamalardan biridir.
Yönetici için üç dakikalık kontrol
- Binada asansör var mı? Varsa geçerli bir sorumluluk poliçesi var mı, bitiş tarihi ne?
- Yıllık periyodik kontrol yapıldı mı, etiket rengi ne?
- Bakım sözleşmesi güncel mi ve bakım kayıtları tutuluyor mu?
Üçünden birine “hayır” diyorsanız, yönetim olarak açıktasınız demektir.
Özet
Asansör sorumluluk sigortası, apartman yönetiminin en kolay unuttuğu ama unutulduğunda en pahalıya mal olan zorunluluktur. Binanızın durumunu bilmiyorsanız adres ve asansör bilgisini iletmeniz yeterli; mevcut durumu kontrol edip gerekli poliçeyi bildiririz.