İnegöl'de üretim yapan bir işletme için sigorta, tek bir poliçenin adı değil, birkaç katmanın toplamıdır. Ve en pahalıya mal olan eksik, çoğu zaman en az konuşulanıdır.
Katman 1: Malın kendisi
İşyeri sigortasının bilinen kısmı budur. Bina, demirbaş ve emtia ayrı ayrı sigortalanır; yangın, hırsızlık, su baskını, deprem ve cam kırılması gibi riskler karşılanır.
Burada en sık yapılan hata eksik beyandır. Emtia bedelini düşük göstermek primi ucuzlatır ama hasar anında ödeme oransal olarak düşer. Yani 1 milyonluk stoku 500 bin diye beyan ettiyseniz, 200 binlik hasarda 100 bin alırsınız.
Mevsimsel çalışan işletmelerde stok yıl içinde ciddi dalgalanır. Bunu poliçeye şerh düşürmek mümkündür; sormanız yeterli.
Katman 2: Duran üretim; kâr kaybı
Asıl mesele burada. Bir yangında yanan malın bedeli ödenir. Ama atölye üç ay kapalı kalırsa:
- Kira işlemeye devam eder.
- Personel maaşları ödenir; ya da ekip dağılır ve yeniden kurmak aylar alır.
- Vergi ve sabit giderler durmaz.
- Teslim edemediğiniz siparişler için cezai şart ya da müşteri kaybı gündeme gelir.
Kâr kaybı teminatı tam olarak bu boşluğu kapatır: faaliyetin durduğu süre boyunca beklenen kârınızı ve sabit giderlerinizi karşılar.
Primi, sağladığı korumaya göre düşüktür. Ama çoğu poliçede otomatik gelmez; talep etmeniz gerekir. Teklif alırken “kâr kaybı var mı, kaç aylık?” diye sorun.
Katman 3: Ürününüzün gittiği yer
Ürettiğiniz mal atölyeden çıktığında sorumluluğunuz bitmez. Sattığınız bir ürün kullanıcısında yaralanmaya ya da maddi zarara yol açarsa, talep üreticiye yönelir.
Ürün sorumluluk sigortası bu tazminat taleplerini ve savunma masraflarını poliçe limitleri dâhilinde karşılar.
İhracat yapıyorsanız konu ayrıca kritiktir:
- Birçok yurt dışı alıcı, sözleşme şartı olarak ürün sorumluluk poliçesi ister.
- Poliçenin coğrafi kapsamı hedef ülkeyi içermelidir. Türkiye ile sınırlı bir poliçe, ürününüzün Almanya'da yol açtığı zararı karşılamaz.
- ABD ve Kanada, tazminat kültürü nedeniyle ayrı ve daha yüksek primli değerlendirilir.
Katman 4: Çalışanınız
İş kazası sonrası SGK belirli ödemeleri yapar. Ancak çalışan ya da yakınları, SGK'nın karşılamadığı kısım için işverene karşı ayrıca dava açabilir. Bu davalarda çıkan tazminatlar çoğu küçük işletmenin taşıyabileceğinin üzerindedir.
İşveren mali sorumluluk teminatı bu boşluğu kapatır. İşyeri poliçesine ek teminat olarak da eklenebilir, ayrı poliçe olarak da düzenlenebilir.
Makine yoğun üretim yapan atölyelerde bu teminat isteğe bağlı değil, fiilen zorunlu sayılmalıdır.
Katman 5: Kapıdan giren herkes
Showroom'unuza gelen bir müşteri kayıp düşerse, tedavi masrafı ve olası tazminat talebi size yönelir. Üçüncü şahıs mali sorumluluk teminatı bunu karşılar.
Unutulan zorunlu poliçe: İşletmenizde ya da binanızda asansör varsa, asansör kazalarında üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortası zorunludur ve yükümlülük bina yöneticisi veya işletme sorumlusundadır.
Kendi işletmeniz için kontrol listesi
- Bina, demirbaş ve emtia bedelleri güncel mi? Son bir yılda yatırım yaptıysanız poliçe eski kalmıştır.
- Kâr kaybı teminatım var mı, kaç aylık?
- Ürün sorumluluğum var mı, coğrafi kapsamı ihracat yaptığım ülkeleri içeriyor mu?
- İşveren mali sorumluluk limiti çalışan sayıma göre yeterli mi?
- Yangın önlemlerim (söndürme sistemi, alarm) poliçeye işlendi mi? İndirim sağlayabilir.
- Deprem teminatı ek olarak alındı mı? İşyerlerinde DASK zorunluluğu yoktur; koruma bu poliçeyle sağlanır.
Özet
İmalatçı için sigorta, “yangın çıkarsa mal ödensin” meselesi değildir. Asıl mesele, üretim durduğunda işletmenin ayakta kalabilmesi ve ürününüz yüzünden karşınıza çıkacak bir talebi tek başınıza karşılamak zorunda kalmamanızdır.
Riskinizi birlikte değerlendirelim; gerektiğinde işletmenizde yerinde inceleme yapıyoruz.